USG węzłów chłonnych daje sposobność do oceny wielkości, struktury oraz ewentualnych nieprawidłowości w obrębie węzłów chłonnych. Jest wykorzystywane zarówno w diagnostyce zmian zapalnych, jak i w monitorowaniu stanów nowotworowych czy chorób autoimmunologicznych. Ultrasonografia pozwala uwidocznić węzły chłonne położone powierzchownie.
Badanie USG węzłów chłonnych przeprowadzane jest w pozycji leżącej lub siedzącej, w zależności od lokalizacji badanych struktur. Na skórę nakładany jest żel, a lekarz wykonuje badanie przy pomocy głowicy ultrasonograficznej. Badanie trwa zwykle od kilkunastu do kilkudziesięciu minut w zależności od liczby ocenianych lokalizacji.
USG obwodowych węzłów chłonnych wykonuje się najczęściej w przypadku zauważalnego powiększenia jednego lub kilku węzłów chłonnych. Powiększenie to może mieć charakter przejściowy — np. w wyniku infekcji bakteryjnych lub wirusowych — lub przewlekły, wymagający dalszej diagnostyki. Badanie pozwala na ocenę, czy węzły chłonne mają cechy zmian odczynowych, zapalnych lub nowotworowych.
Wskazaniem do przeprowadzenia badania są również utrzymujące się długi czas stany podgorączkowe, niewyjaśnione zmiany w morfologii krwi, bóle szyi lub pachwin, a także podejrzenie chorób hematologicznych. W przypadku pacjentów onkologicznych ultrasonografia węzłów chłonnych wykorzystywana jest także do monitorowania postępów leczenia i oceny ewentualnych nawrotów choroby.
Jedną z lokalizacji, w której często wykonuje się USG węzłów chłonnych, są doły pachowe. USG węzłów chłonnych pod pachami stosuje się przede wszystkim w diagnostyce zmian zapalnych oraz jako badanie uzupełniające w ocenie chorób piersi, zarówno u kobiet, jak i u mężczyzn. Powiększenie pachowych węzłów chłonnych może być objawem infekcji, ale również reakcją na zmiany nowotworowe, stąd konieczność różnicowania przyczyn na podstawie obrazu ultrasonograficznego.
Oprócz pach tego rodzaju metoda diagnostyczna znajduje zastosowanie w ocenie węzłów szyjnych, nadobojczykowych, podżuchwowych czy pachwinowych. W badaniu zwraca się uwagę na takie cechy jak: wielkość węzła, jego kształt, jednorodność struktury, obecność ognisk martwicy lub zwapnień oraz przepływ krwi oceniany za pomocą opcji dopplerowskiej. Parametry te pomagają określić charakter ewentualnych zmian i wskazują, czy konieczne jest dalsze postępowanie diagnostyczne.
Dzięki ultrasonografii da się różnicować zmiany łagodne od tych podejrzanych o charakter złośliwy. Badanie może również ujawnić brak typowych cech budowy węzła chłonnego, co często stanowi podstawę do dalszej diagnostyki w postaci biopsji cienkoigłowej (BAC) czy badań laboratoryjnych. W przebiegu schorzeń nowotworowych USG pomaga w ocenie stopnia zaawansowania choroby oraz w monitorowaniu postępów w leczeniu.
